NGUYỄN NHƯ THƠ - TRƯỜNG THCS PHAN THÚC DUYỆN – ĐIỆN BÀN – QUẢNG NAM
Trang bìa
Trang bìa:
TRƯỜNG THCS PHAN THÚC DUYỆN Môn: Ngữ văn - Lớp 6 Tiết: 95 ẨN DỤ GV: NGUYỄN NHƯ THƠ Chủ đề 1
Mục 1: I/- Ẩn dụ là gì?
I/- Ẩn dụ là gì? Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm. (Minh Huệ) Người là Cha, là Bác, là Anh Quả tim lớn lọc trăm dòng máu nhỏ (Tố Hữu) Cụm từ Người Cha chỉ Bác Hồ * Phẩm chất yêu thương chăm sóc chu đáo đối với con * Giống với so sánh: - Đều chỉ Bác Hồ với người cha * Khác với so sánh: - Bài thơ của Minh Huệ lượt bỏ vế A còn lại vế B - Bài thơ của Tố Hữu câu thơ đủ hai vế Ghi nhớ: SGK Mục 2:
II/- Các kiểu ẩn dụ: 1- Về thăm nhà Bác làng sen Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng Thắp -> hoa nở (Cáchthức thực hiện) Lửa hồng -> màu đỏ (Cách thức tương đồng) 2- Chao ôi,trông con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng Nắng giòn tan -> nắng to rực rỡ (cảm đổi cảm giác) Ghi nhớ: SGK Mục 3:
II/- Luyện tập: 1/- So sánh đặc điểm và tác dụng của ba cách diễn đạt sau đây: Bác Hồ mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm Miêu tả trực tiếp có tác dụng nhận thức lý tính Bác Hồ như Người Cha Đốt lửa cho anh nằm Dùng phép so sánh, có tác dụng định danh lại Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm (Minh Huệ) Dùng phép ẩn dụ, có tác dụng hình tượng hoá Mục 4:
2/-Tìm các ẩn dụ hình tượng trong những ví dụ dưới đây. Nêu nét tương đồng giữa các vật, hiện tượng được son sánh ngầm với nhau a- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây Ăn quả: Thừa hưởng thành quả lao động Kẻ trồng cây: Người tạo ra thành quả lao động Thừa hưởng thành quả của người đi trước phải nhớ ơn b- Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng Mực: chất đen làm bẩn khó tẩy rửa Đèn: ánh sáng nhìn xa và rộng. Cái tốt Hoàn cảnh sống tốt, người tốt Mục 5:
2/-Tìm các ẩn dụ hình tượng trong những ví dụ dưới đây. Nêu nét tương đồng giữa các vật, hiện tượng được son sánh ngầm với nhau c- Thuyền về có nhớ bến chăng? Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền. Thuyền: phương tiện giao thông đường thuỷ. Bến: nơi thuyền dừng chân,neo đậu Thuyền: chỉ ngưòi đi xa Bến: chỉ ngưòi chờ đợi d- Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Mặt trời (1): mặt rời của thiên nhiên Mặt trời (2): ngầm chỉ Bác Hồ Mục 6:
3/- Tìm ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: a- Buổi sáng, mọi người đổ ra đường. Ai cũng muốn ngẩng lên cho thấy mùi mồ hôi chín chảy qua mặt thấy mùi mồ hôi chín chảy qua mặt Thấy mùi: từ khứu giác (mùi) chuyển sang thị giác (thấy) Tác dụng: liên tưởng mới lạ b- Cha lại dắt con đi trên cát mịn Ánh nắng chảy đầy vai Ánh nắng chảy đầy vai Chảy: xúc giác -> thị giác Tác dụng: liên tưởng mới lạ Mục 7:
c- Ngoài thềm rơi chiếc lá đa Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng Tiếng rơi rất mỏng Mỏng: xúc giác -> thính giác Tác dụng:Mới lạ, độc đáo, thú vị d- Em thấy cả trời sao Xuyên qua từng kẻ lá Em thấy cơn mưa rào Ướt tiếng cười của bố Ướt tiếng cười của bố Ướt: xúc giác, thị giác -> thính giác Tác dụng: mới lạ, sinh động Mục 8:
chào tạm biệt